In Zaanstad weigerde onlangs iemand om vingerafdrukken af te staan voor het verkrijgen van een paspoort. Roland van Braam (voormalig SP raadslid) stelde naar aanleiding hiervan schriftelijk vragen aan het college van B& W dat verantwoordelijk is voor de opname en opslag van de vingerafdrukken, de uitgifte van de paspoorten/IDkaarten en het beheer van de digitale reisdocumenten-administratie.

De vragen luidden of bewoners van Zaanstad op de hoogte zijn gesteld van de vingerafdruk eis, of ze wel weten dat allerlei instanties hun gegevens kunnen inzien en of de gemeente bereid is de inwoners voor te lichten over wat er met hun gegevens gebeurd. Of mensen die geen vingerafdrukken willen afgeven nog wel een identiteitsbewijs kunnen krijgen, wat de gemeente informatie is wanneer mensen weigeren en of men ergens wettelijk de mogelijkheid heeft om tegen de eis in beroep te gaan.

Persbericht: Utrecht - 15-02-2010

Vandaag heeft de 24-jarige student Aaron Boudewijn beroep aangetekend tegen de beslissing van de overheid om hem geen geldig paspoort te verstrekken wegens zijn weigering om vingerafdrukken en een gelaatsscan te laten opslaan in een digitaal overheidsregister.

Omdat de burgemeester, van Utrecht in dit geval, verantwoordelijk is voor de beslissing om geen aanvraag voor een paspoort/ID-kaart in behandeling te nemen indien mensen weigeren hun vingerafdrukken te laten inscannen, dient de beroepsprocedure bij de rechtbank te Utrecht.

Persbericht Het Nieuwe Rijk 11 Januari 2009

Het Openbaar Ministerie laat weten Het Nieuwe Rijk niet te vervolgen voor het verspreiden van de tatoeagefolder eind november vorig jaar. In de folder, die leek op een folder afkomstig van de overheid, werden mensen opgeroepen hun burgerservicenummer te laten tatoeëren om zich hiermee nog makkelijker te identificeren. De folder was een actie tegen de opslag van vingerafdrukken en de alsmaar toenemende overheidscontrole, met als doel de aanzet te geven tot een publieke discussie over dit onderwerp. Staatssecretaris Bijleveld deed aangifte tegen de verspreiders van de folder, maar het OM ziet geen enkele grond om tot vervolging over te gaan.

Stichting Privacy First eist stopzetten registratie vingerafdrukken

Minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) moet binnenkort voor de rechter verschijnen in verband met het schenden van Europese privacyregelgeving aldus Privacy First. Deze stichting  stelt dat de nieuwe Paspoortwet, die onder haar verantwoordelijkheid valt, strijdig is met de Grondwet, met het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en met de Wet Bescherming Persoonsgegevens.

In grote delen van het land plofte afgelopen maandag een folder met een bijzondere boodschap in de bus. De folder die sprekend lijkt op een overheidsfolder heeft voor de nodige commotie gezorgd. In de folder staat oa. dat men bij wijze van 'proef' gratis het burgerservicenummer op de onderarm kan laten tatoeëren ter identificatie. Veel mensen werden door de folder op het verkeerde been gezet. Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken Ank Bijleveld (CDA) beweerde zelfs aangifte te gaan doen.

Door de grote stroom vragen wil Vrijbit benadrukken dat deze actie geen initiatief van Vereniging Vrijbit is. Wel staan wij volledig achter de actie van 'Het Nieuwe Rijk' en steunt Vrijbit de petitie van harte. Met dien verstande dat Vrijbit, niet enkel de *centrale* opslag, maar *elke *opslag van biometrische gegevens in digitale overheidsregisters onacceptabel vind. Uit oogpunt van privacy en wegens gevaar voor de veiligheid dient de opslag van de biometrische gegevens, zoals momenteel door de Europese Unie wordt verordend, beperkt te blijven tot opname in de reisdocumenten (paspoort/ID-kaart) zelf.

Daarnaast dient binnen ons land een uitzonderingsmogelijkheid geschapen te worden voor mensen die uit levensovertuiging principieel tegen opname van biometrische gegevens in een identiteitsdocument zijn *en/of vastlegging hiervan middels RFID technologie

U ziet Vrijbit Voorzitter Miek Wijnberg in het KRO ontbijttelevisie programma 'Goedemorgen Nederland' van 5 november 2009. Onze immer strijdvaardige Miek geeft aan dat de aanhangige zaak bij het Europese Hof voor de Mensenrechten een hele grote slagings kans heeft.

De telefonisch geraadpleegde 'Privacy Jurist' Bart Schermer, plaats als kanttekening dat hij twijfelt of Vereniging Vrijbit wel als belanghebbende kan optreden, wat echter overduidelijk is omdat Vrijbit deze zaak voert namens haar gedupeerde leden die geen paspoort krijgen omdat ze pricipiëel weigeren hun biometrische kenmerken te grabbel te gooien.

Zaterdagavond 26-9-2009, vermoeid na een drukke dag in Den Haag ging ik retour naar Utrecht. De heenweg was al niet zonder perikelen verlopen. Na eerst vertraging bij vertrek van Utrecht CS door chaos op het spoor omdat er weer eens een treinbotsing ravage aanrichtte nadat er door ‘rood’ gereden was slipte in Gouda een jonge vrouw van de treeplank tussen trein en perron. Ook dat leverde oponthoud op omdat de conducteurs zich er eerst van wilde overtuigen of het slachtoffer haar reis wel kon vervolgen.

De terugreis liep echter uit op een soort rel door mijn weigering mijn abonnementkaart te laten uitlezen door een chipuitleesapparaat.

Dit ging als volgt:

Naar aanleiding van de nieuwe paspoortwet en de opslag van vingerafdrukken in het paspoort en in een te vormen Centrale Database voor justitiële doelen,liet een Veronica-reporter van het TV-Programma 'CQC' zien hoe hij ongevraagd heel gemakkelijk aan de vingerafdrukken wist te komen van Minister Hirsch Ballin (Justitie) en Minister Plasterk van OCW.

 

Utrecht, 18 september 2009

Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft 18 september aan Vrijbit bevestigd dat er geen interim-maatregelen kunnen worden genomen tegen de registratie en opslag van vingerafdrukken van Nederlanders vanaf 21 september. Vrijbit had deze week haar eerdere verzoek om schorsing van de registratie en opslag van biometrische gegevens herhaald en verder juridisch onderbouwd.

Het Hof in Straatburg legde dit evenals 24 augustus 2009, zonder hier inhoudelijk op in te gaan, opnieuw terzijde.

De opslag van vingerafdrukken in een centraal databestand is niet zeker. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens heeft bekendgemaakt vrijdag uitspraak te doen over deze operatie.

Komende maandag begint de uitgifte van nieuwe paspoorten met daarin twee vingerafdrukken. Die komen ook in de administratie van de gemeente, en later in een centrale databank. Die maatregel is bedoeld om frauderen met paspoorten moeilijker te maken, maar de databank zal ook worden gebruikt voor het identificeren van verdachten en de opsporing van misdrijven.

Lees verder: Volkskrant

In English: Dutchnews

 

Om haar klacht bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens kracht bij te zetten is vereniging Vrijbit een online petitie gestart, en roept burgers op om massaal te protesteren tegen het registreren van vingerafdrukken van burgers die een nieuw paspoort aanvragen. Naast het online tekenen van de petitie kunt U ook nog eens een petitie uitprinten en opsturen naar vereniging Vrijbit in Utrecht.

PETITIE TEGEN OPSLAG VINGERAFDRUKKEN VOLGENS PASPOORTWET


Bij deze roep ik de Nederlandse regering op om geen vingerafdrukken te registreren in de reisdocumentenadministratie, van Nederlandse burgers die een nieuw paspoort aanvragen.

De opslag van foto's en vingerafdrukken van niet verdachte burgers in een centrale database beheerd door de overheid, druist in tegen het recht op vrijheid op persoonlijke levenssfeer zoals vastgelegd in de Grondwet en het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens.

Databases met biometrische gegevens zijn bovendien niet afdoende te beveiligen en brengen derhalve de burger individueel en de samenleving als geheel actief in gevaar, dit geldt in het bijzonder voor de centrale reisdocumentenadministratie die de Nederlandse overheid wil aanleggen.
De opslag van lichaamskenmerken zoals foto's en vingerafdrukken van niet verdachte burgers zonder strafblad, met de bedoeling deze ook later voor justitiële doeleinden te kunnen gebruiken is onwaardig voor een rechtsstaat waarin het principe geldt, dat niemand hoeft mee te werken aan zijn eigen veroordeling en niemand schuldig is tot het tegendeel is bewezen. Met centrale registratie van vingerafdrukken wordt iedereen preventief als verdachte behandeld.

Ik vind de voorgenomen vingerafdrukregistratie onacceptabel en ben van mening dat de overheid als zij vanaf 21 september 2009 elektronisch vingerafdrukken opslaat in de reisdocumentenadministratie daarmee een onrechtmatige overheidsdaad begaat.



Naam: …………………………………………………………………………………………


Adres (niet verplicht):………………………………………………………………………….


Datum:………………………………………………………………………………………….


Handtekening:…………………………………………………………………………………..




On line tekenen of opsturen naar Vrijbit Kruisweg 32,3513CT Utrecht

Deze petitie is een initiatief van de vereniging Vrijbit http://www.vrijbit.nl

Volgende maand wordt een nieuw paspoort geïntroduceerd, met daarin een chip waarop gegevens zijn opgeslagen.

Het verzet houdt aan. „Biometrie kun je niet uitzetten."

Een goed gelijkende pasfoto en een handtekening binnen de lijntjes zijn niet meer genoeg. Wie een nieuw paspoort nodig heeft, moet vanaf 21 september ook zijn vingerafdrukken afgeven. Die worden opgeslagen in de chip die in het paspoort zit. En in een centrale database, die onder voorwaarden ook voor opsporingsdoeleinden mag worden gebruikt.

lees volledige artikel: NRC

Vereniging Vrijbit voegde op 2 augustus 2009 daad bij het woord en deponeerde een klacht over opslag van biometrische gegevens- van iedere burger van 12 jaar en  ouder- door de Nederlandse regering, in één centrale paspoortdatabase, en  het ter beschikking stellen van deze gegevens aan justitie en inlichtingen en veiligheidsdiensten bij het Europese Hof voor de Rechten van de Mens [EHRM].

Aan de leden van de Eerste Kamer der Staten Generaal,    [pdf]   Op 9 juni 2009 heeft u als Eerste Kamer ingestemd met de gewijzigde paspoortwet. Ondanks de zinnige bijdragen van Groenlinks, SP en D66 in het debat, is daarmee de grootste privacynachtmerrie in Nederland op papier een feit. Het wachten is alleen nog op de feestelijke aankondiging in het Staatsblad en het eerste glas champagne dat na de uitreiking van het eerste paspoort met vingerafdrukken zal worden geheven. Ik zelf had geen enkel vertrouwen in de afloop van het debat. Dat ik nu toch de moeite neem mij tot de Kamer te richten, komt voort uit solidariteit met diegenen die tot op het laatste moment alle moeite hebben gedaan om deze privacyramp tegen te houden, in het bijzonder de vereniging Vrijbit die ik op de achtergrond heb gesteund.

WETSONTWERP WIJZIGING PASPOORTWET

De paspoortwetten zijn altijd een zeer gevoelig politiek onderwerp geweest. Zo moesten in 1987 (?) de minister van Defensie, Van Eekelen, en de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, Van der Linden, aftreden vanwege de invoering van een nieuw paspoort, dat onvoldoende fraudebestendig bleek. De mate van fraudegevoeligheid is steeds een heikel punt geweest bij het invoeren van nieuwe paspoorten.

Momenteel ligt bij de Tweede Kamer (TK) het wetsontwerp Wijziging Paspoortwet. Het nieuwe paspoort moet naast algemene gegevens (naam , geboortedatum/plaats, etc) voorzien zijn van een gezichtsopname, 2 vingerafdrukken en de handtekening van de paspoorthouder. Het huidige paspoort bevat al de gezichtsscan. Het opnemen van de vingerafdrukken is een uitvloeisel van een EU-verordening van december 2004, waarbij de lidstaten van de Europese Unie verplicht worden een gezichtsopname en vingerafdrukken in een chip in de reisdocumenten op te nemen. Dit moet uiterlijk op 28 juni 2009 plaatsvinden.

Het primaire doel van de in het paspoort vermelde gegevens is het voorkomen en bestrijden van fraude van reisdocumenten (het identiteitskaart valt hier ook onder). Maar daarnaast kunnen die data ook worden verstrekt aan bevoegde autoriteiten voor:

• identificatie van slachtoffers van rampen en ongevallen;

• opsporing en vervolging van strafbare feiten;

• verrichten van onderzoek naar handelingen die een bedreiging vormen voor de staat en de veiligheid van met ons land bevriende mogendheden (een zeer rekbaar begrip - indertijd was het Hitleriaanse Duitsland voor 1940 ook een "bevriende" natie)

Welke organen bevoegd zijn om gegevens van reisdocumenten op te vragen wordt alsnog per algemene maatregel van bestuur vastgesteld. Wel geeft de Memorie van Toelichting op het wetsontwerp een opsomming van instellingen die bevoegd zijn voor het opvragen van data, zoals opsporingsambtenaren, het openbaar ministerie, AIVD/MIVD. Het verstrekken van gegevens betreffende de vingerafdrukken geschiedt uitsluitend aan de officier van justitie.

Het gaat dan om:

• het vaststellen van de identiteit van een verdachte of veroordeelde - als bij hem vingerafdrukken zijn genomen - en er twijfel bestaat over zijn identiteit;

• bij een onderzoek in geval van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegestaan .

De bepalingen over het verstrekken van de hierboven vermelde categorieën zijn niet voorgeschreven in de EU-verordening, maar een eigen invulling van het kabinet. Volgens de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, mevrouw Bijleveld, is dit grotendeels ook al mogelijk in de huidige paspoortwet.

Een andere verandering in de wetgeving is dat de gegevens van het reisdocument (paspoort en identiteitskaart) niet meer op decentraal niveau (dus per gemeente) worden opgeslagen, maar centraal. Er komt een landelijke reisdocumentatieadministratie, waarin naast de in het paspoort opgeslagen data ook 2 andere vingerafdrukken van de paspoorthouder (en nog een paar andere gegevens) worden opgenomen. Ook deze bepaling in het wetsontwerp is een eigen voorstel van het kabinet.

Het kabinet kiest voor één centrale opslag in plaats van de huidige decentrale opslag per gemeente omdat dit veel efficiënter is. De bezwaren tegen het huidige systeem zijn dat er 600 decentrale administraties van paspoorten zijn die niet onderling met elkaar worden verbonden, waardoor verificatie (is het paspoort ergens ook aangevraagd, kloppen de door de aanvrager vermeldde gegevens e.d.?) zeer omslachtig is. Identiteitsfraude zou daardoor gemakkelijker zijn. Elke aanvraag (per dag 15.000 aanvragen) moet naar alle andere decentrale administraties worden toegestuurd ter controle of daar de aanvrager ook niet een reisdocument heeft aangevraagd, waarbij al zijn gegevens aan die decentrale administraties moeten worden vermeld.

Het zal dus ook veel meer tijd kosten wat de uitreik van het paspoort betreft. Ook de eisen aan de beveiliging is een probleem, aldus het kabinet. De centrale reisdocumentatieadministratie (ik kort het maar af met CRDA) is 24 uur per dag, 7 dagen per week on line beschikbaar, wat niet het geval is bij de gemeentes.

Tot zover een korte samenvatting van de belangrijkste punten uit het wetsontwerp. Centrale discussiepunten zijn: het opslaan van vingerafdrukken, één centrale administratie in plaats van de huidige decentrale opslag, aan wie mogen de gegevens van het paspoort worden verstrekt (met name de biometrische gegevens), mogelijkheid van uitbreiden van instanties die gegevens uit de centrale administratie kunnen opvragen (function creep)

Keuze biometrische gegevens in het paspoort
Volgens het kabinet is de vingerscan het meest geschikte biometrische kenmerk voor de bestrijding van "look-alike"fraude. Beter dus dan de gezichtsscan. Deze conclusie is gebaseerd op een aantal onderzoeken. De biometrische kenmerken zijn uniek (bij iedereen verschillend) en onveranderlijk. Verandering hiervan is bijna niet mogelijk, zo stelt het kabinet in de toelichting op het wetsvoorstel. Dat is op zichzelf juist, doch de vraag blijft of daarvoor het opnemen van vingerafdrukken absoluut noodzakelijk is. Het is bekend dat het mogelijk is om fraude te plegen met vingerafdrukken. Zo werd bij de discussie tussen de staatssecretaris en de Tweede Kamerleden opgemerkt dat 6 % van de vingerafdrukken in de huidige administratie niet juist is. De techniek om vingerafdrukken te herkennen is niet 100 % betrouwbaar.

Fraude bij de gezichtscan lijkt mij niet mogelijk. Helaas is een discussie of je nu wel of niet vingerafdrukken moet opnemen achterhaald. Omdat dit , zoals hierboven al aangegeven, berust op een EU-verordening. Ook het weigeren door de paspoorthouder om vingerafdrukken op te nemen in het paspoort op grond van principiële redenen kan daarom niet toegestaan worden.

Één centrale reisdocumentenadministratie
Dit is dus een eigen keuze van de Nederlandse overheid. De EU laat het aan elke lidstaat zelf over hoe ze de paspoortgegevens wil opslaan. Hiervoor werd al aangegeven om welke redenen de overheid kiest voor één centrale opslag in plaats van de huidige decentrale opslag. Een decentrale constructie werkt minder efficiënt en is minder betrouwbaar. Volgens het kabinet is één centrale opslag veiliger.

Over de veiligheid valt echter wel een en ander op te merken. Bij de centrale opslag worden extra beveiligingsvormen ingevoerd..

1. Er komt een besloten netwerk.
2. Een gebruiker van de administratie moet zich met een digitaal certificaat authentiseren, anders wordt de toegang geweigerd (gebeurt nu al bij de decentrale administraties).
3. De gegevens worden versleuteld opgeslagen in de administratie, zodat een ongeautoriseerde persoon geen inzage kan krijgen.
4. Gegevens worden digitaal ondertekend, zodat ze niet ongemerkt gewijzigd kunnen worden.
5. Er komt een berichtenlog, zodat aan die log gezien kan worden welke verificatievragen door welke instantie/ambtenaar zijn gesteld en welk antwoord is gegeven.

 

Dit geeft zeker een grote mate van beveiliging, maar ook de staatssecretaris kon niet garanderen dat de beveiliging 100% is. Elke beveiliging kan worden gekraakt. De technische middelen daartoe ontwikkelen zich even snel als de beveiligingsvormen!

De mogelijkheid van identiteitsfraude sluit zij bij de centrale opslag dus ook niet uit. Alleen komt hier nu een gigantische verzameling van cruciale gegevens (vingerafdrukken, gezichtscan!). Per jaar worden er 3 miljoen reisdocumenten aangevraagd! Inbraak, hacken van het systeem, interne fraude bij de centrale opslag hebben zonder meer een veel grotere impact dan bij een decentrale opslag met een veel geringere hoeveelheid van data (zelfs al zou dat in Amsterdam plaatsvinden).

Zoals Van Koppen ook aangeeft : "hoe meer vingerafdrukken, hoe meer fouten kunnen worden gemaakt".

In afgelopen tijd is trouwens gebleken hoe slordig soms wordt omgegaan met "beveiligde"gegevens. In Groot-Brittannië zijn achtereenvolgend driemaal gegevens in de openbaarheid gekomen die (zeer) vertrouwelijk zijn, zoals onlangs een usb-stick met gegevens van miljoenen Britten op een parkeerplaats werd gevonden!! Ook in Duitsland zijn zo vertrouwelijke gegevens in de openbaarheid gekomen.

Een usb-stick uit de centrale administratie omvat heel wat meer gegevens dan die van een decentrale opslag. Bij sommige Kamerleden bleven bij de behandeling van het wetsontwerp in de TK dan ook twijfels over de beveiliging van de centrale reisdocumentenadministratie. bestaan.

PRIVACYBESCHERMING
Ook dit onderwerp riepen diverse vragen op. Het kabinet erkent dat met dit wetsontwerp een inbreuk wordt gemaakt op de persoonlijke levenssfeer. Doch het vindt dat deze inbreuk gerechtvaardigd en proportioneel is met het doel van de wetgeving. Het is niet in strijd met artikel 10 van de grondwet en artikel 8 van Europees Verdrag voor de rechten van de mens, zo stelt het kabinet.
Het gaat hier vooral om wie gegevens mag opvragen bij de CRDA.

Gezien deze gegevens niet alleen gebruikt worden voor verificatie van de reisdocumenten (voorkomen en bestrijden van identiteitsfraude) maar ook gebruikt kunnen worden voor andere doeleinden (zie pag.1) is het nog maar de vraag of het kabinet niet al te gemakkelijk over dit onderwerp heen stapt.

Terecht kan dan ook de vraag gesteld worden of in de praktijk de centrale opslag gebruikt gaat worden als een opsporingsregister. Hoewel verstrekking van gegevens betreffende vingerafdrukken alleen kan via de officier van justitie voor de in het wetsvoorstel vermeldde doelen (zie pag 1) is het de vraag of dit niet t.z.t. uitgebreid wordt,bijvoorbeeld met DNA. De staatssecretaris ontkent dit, maar overtuigend is dat niet.

Het College bescherming persoonsgegevens stelde kritische vragen over de centrale opslag. De kritiek werd in maart 2007 uitgebracht t.a.v. het concept-wetsvoorstel. Het CPB stelt dat het instellen van CRDA onomkeerbaar is en de kans groot is dat andere instanties dan nu in de wet aangeduid ook om toegang tot de centrale opslag zullen vragen. Het gevaar dat de opgeslagen gegevens gebruikt zullen worden voor andere dan de oorspronkelijke doeleinden is niet denkbeeldig ( dit wordt mooi aangeduid als "function creep").

Zo vermeldt de Memorie van Toelichting op het wetsontwerp dat de apparatuur voor het opnemen van de biometrische gegevens in het paspoort ook gebruikt zou kunnen worden voor het rijbewijs!

Onthullend is ook dat een kamerfractie vroeg of het verstrekken van deze gegevens in dit wetsvoorstel niet mogelijk maakt om dit ook toe te passen bij de opsporing van verdachten van alle  misdrijven en overtredingen .

Deze "vraag"die in werkelijkheid een retorische vraag is, werd door de staatssecretaris afgewezen, maar wat nu afgewezen wordt, kan t.z.t. wel aanvaard worden. Dit zou dus betekenen dat de biometrische gegevens ook gebruikt worden voor alle misdrijven en zelfs overtredingen!! Zo ver is het dus nog niet, maar wat niet is, kan nog komen.

Het is wel zo dat het opvragen van gegevens zoals nu vermeld staat in het wetsontwerp ook grotendeels overeenkomen met de huidige paspoortwet. "In die zin kan er dan ook geen sprake zijn van inbreuk op de privacy ", zo stelt de staatssecretaris tevreden vast. Daarmee maakt zij zich er wel gemakkelijk van af. Dit geldt namelijk niet voor het opvragen van de biometrische gegevens. Dat is een "nieuwigheidje"van het kabinet!

Douwe Jansz

PS: De plenaire behandeling van het wetsontwerp is volgens de agenda van de TK gepland in de week van 2 december. Maar in de praktijk wordt dit meestal later, gezien spoeddebatten e.d. . In het voorjaar komt het dus in de EK.
Een mooie gelegenheid voor Vrijbit om dan naar de EK - schriftelijk dan wel mondeling - te reageren. Gezien de vergaande konsekwenties is het belangrijk genoeg om te reageren.